Met plezier meer mans

Een anti antischaak overpeinzing

COLUMN

Fekko Boomsma

8/21/2026

In het leven kun je heel veel uitstippelen, regelen, maar soms vallen gebeurtenissen samen, ongepland, bij toeval zeg maar, zonder dat je ook maar enige invloed hebt kunnen uitoefenen. Het gaat in dit geval om het WK anti-schaken, dat dit jaar voor de 5e keer plaats vond, in Amsterdam, met een internationale bezetting. Het viel bijna gelijktijdig samen met onze laatste schaakavond van het seizoen in juni van dit jaar, waar ook partijen anti-schaak werden gespeeld. Ik waag te betwijfelen of er van die partijen een ranglijst is opgemaakt; een ranglijst heb ik in elk geval niet gezien.

Waarschijnlijk omdat ik, naar eigen inschatting en volledig voor eigen rekening, bovenaan eindigde, in tegenstelling tot de ranglijsten van het normale schaken, waar ik me moeiteloos maar heel stabiel, harmonieus en evenwichtig handhaaf in de onderste regionen. Wellicht een naïef denkbeeld, maar ik dacht ik dat er na 3 jaar schaken bij de vereniging eindelijk een beker met mijn naam gegrafeerd kon worden …., Is er op die avond geen ranglijst opgemaakt van het anti-schaak !!!

Wie het eerst al zijn stukken kwijt is geraakt, is winnaar. In de regel ben ik bij het normale schaken ook heel snel, sneller dan ik wil, stukken kwijt, maar dan ben ik duidelijk de verliezer. Zeker bij een partij waar de tegenstander eerder kon schaken dan lopen, terwijl ik juist heel vroeg leerde lopen, in elk geval op eigen benen staan.

Ik citeer iemand van de WK organisatie van het anti-schaak: "ik ben een waardeloze schaker, maar een heel goede anti-schaker".

Bij mij roept dit citaat wel iets van herkenning op, vooral het eerste deel van het citaat. Wellicht geen waardeloze schaker, maar ik ben zeker ook geen goede schaker, wederom een typering volledig voor mijn rekening en ook in dit geval geheel naar eigen inzicht.

Ik herinner me in de 3 jaar dat ik lid ben van NSC een aantal partijen waar ik in abnormaal korte tijd veel stukken kwijtraakte. Als je in zo'n korte tijd ogenschijnlijk moeiteloos zoveel stukken kwijtraakt, dan ik durf te verdedigen dat ik in de top van het WK anti-schaken geëindigd zou zijn, zelfs hoge ogen zou gooien naar een podiumplaats, wederom naar eigen inzicht en ook deze is voor eigen rekening.

In het gewone schaken probeer je de koning te beschermen. Je werkt aan een zo degelijk mogelijke stelling, denkt veertig zetten vooruit en droomt van een elegante matcombinatie. In anti-schaak daarentegen probeer je zo snel mogelijk van al je stukken af te komen. Het is alsof je een verhuizing organiseert en alles gratis op Marktplaats zet. Anti-schaak is een spel over het uitbundig weggeven van alles wat je hebt.

De koning ondergaat misschien wel de grootste gedaantewisseling. In het schaken draait alles om de koning. Stukken worden geofferd voor zijn veiligheid. Boeken zijn geschreven over zijn bescherming. In anti-schaak is hij gewoon een stuk zoals alle andere, bijna onherkenbaar. Het is alsof koning Willem-Alexander ineens in de rij staat bij een supermarkt en niemand hem herkent.

Ik ben eigenlijk een anti-anti-schaker. Ik ben tegenstander om met ingang van het nieuwe seizoen alleen nog maar partijen anti-schaak te spelen, alleen om de ranglijst er voor mij gunstiger uit te laten zien.

Ik heb enige tijd geleden zelfs een schaakmat gekocht. Die zou dan op Marktplaats geplaatst kunnen worden, want met anti-schaak kun je niet schaakmat staan, ook niet op mijn schaakmat. De schaakmat zou dan een zinloze investering zijn.

Ik heb me enigszins, niet van harte, dat geef ik toe, verzoend met mijn stabiele positie op de diverse ranglijsten die worden gehanteerd bij onze vereniging. Laten we het houden zoals het is: gewoon schaken, tegen de achtergrond van de Olympische gedachte: meedoen is belangrijker dan winnen.

Met plezier meer mans, daar ga ik voor.

Nijkerkse Schaakclub

Een eeuw schaakplezier in Nijkerk.

© 2025. All rights reserved.